(Kliknij na zdjęcie aby powiększyć)

ALBUM

BRZEŚĆ I TWIERDZA NAD BUGIEM

DZIEJE MIASTA, TWIERDZY I POLESIA


UNIKALNE ZDJĘCIA, PLANY I DOKUMENTY Z OKRESU OD XVII DO XX WIEKU ZOSTAŁY ZEBRANE I OPISANE Z MYŚLĄ O ZACHOWANIU PAMIĘCI O KRESACH II RP DLA PRZYSZŁYCH POKOLEŃ

Album zawiera 4340 opisanych zdjęć, planów i dokumentów, które przedstawiają:


MIASTO

  • Brześć w czasie zaborów, zdjęcia z lat 1900-1918, str. 1,
  • obiekty Brześcia z okresu międzywojennego - str. 54,
  • Państwową Straż Pożarną, Pocztę Polską, Polskie Koleje Państwowe i Policję Państwową - str. 81, 82, 84, 86,
  • mapę drogową wschodniej Polski, rozkład jazdy pociągów i spis telefonów Brześcia - str. 60, 85, 83,
  • stacje radiowe na Kresach - str. 82,
  • szkoły, legitymacje nauczycieli i uczniów oraz świadectwa szkolne - str. 67,
  • kościoły, cerkwie, synagogi i cmentarze - str. 62, 101,
  • kościelne metrykalne świadectwa ślubów, urodzin i zgonów - str. 74,
  • śluby w kościele katolickim i ewangelickim, w cerkwi prawosławnej i synagodze - str. 64, 103, 110,
  • krajobraz Kresów - rzeki, jeziora, kanały i góry - str. 45,
  • uzdrowiska i kurorty na Kresach - str. 28,
  • wieś poleską - str. 4,
  • miasta województwa poleskiego i kresów, nazwiska wybitnych Polaków tam urodzonych i ich groby - str. 8, 16, 51,
  • zdjęcia mieszkańców Brześcia i Polesia ukazujące modę na Kresach w latach 1920-1939, str. 72, 77,
  • autorów książek z okresu miedzywojennego i współczesnych, piszących o Brześciu, Twierdzy i Polesiu - str. 52,
  • obiekty współczesnego Brześcia - str. 116,
  • muzeum Adama Mickiewicza w Zaosiu i w Nowogródku oraz Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu - str. 42,
  • muzeum przyrodniczo-łowieckie w Uzarzewie w powiecie poznańskim oraz muzeum poczty i telekomunikacji we Wrocławiu - str. 41, 42,
  • muzeum historyczno-etnograficzne w Sierpcu, w Drohiczynie, we Włodawie nad Bugiem i w Lubaczowie w województwie Podkarpackim - str. 41, 42, 43, 44,
    oraz na Białorusi w Brześciu, w Skokach koło Brześcia, w Pińsku, Motolu, w Bezdzieżu, w Worocewiczach i w Wasiliszkach - str. 112, 113, 114, 115,
  • stałą wystawę ziem wschodnich dawnej Rzeczypospolitej w Muzeum Narodowym w Lublinie - str. 93.


ZAMEK - TWIERDZA

  • zamek obronny Berestie z XIII wieku - str. 1,
  • wydarzenia historyczne od czasu uzyskania przez Brześć praw miejskich w 1390 r.,
  • zawartą Unię Lubelską w 1569 r. - str. 1,
  • etapy budowy carskiej twierdzy w latach 1836-1915, str. 3,
  • powstanie kościuszkowskie w 1794 r. - str. 5,
  • powstanie listopadowe w 1830 r. i styczniowe w 1863 r. - polski zryw narodowy przeciwko rosyjskiemu zaborcy - str. 6,
  • uzyskaną przez Polskę niepodległość w 1918 r. - str. 9,
  • wojnę polsko-bolszewicką i wyprawę kijowską w 1920 r. - str. 9,
  • Twierdzę z lat 1919-1939, str. 29,
  • Marszałka J. Piłsudskiego - str. 11,
  • poleską brygadę korpusu ochrony pogranicza sformowaną w 1925 r. - str. 24,
  • Przewrót Majowy w 1926 r. i aneksję Zaolzia w 1939 r. - str. 14,
  • jednostki wojskowe IX Poleskiego Okręgu Korpusu z siedzibą dowództwa w twierdzy - dowódców dywizji i pułków, legitymacje służbowe i odznaki pułkowe - str. 16,
  • przysięgi rekrutów według Roty wojskowej - str. 27,
  • umundurowanie i uzbrojenie żołnierzy WP do 1939 r. - str. 42,
  • agresję Niemiec i Związku Sowieckiego na Polskę 1 i 17 września 1939 r. - str. 46, 53,
  • wybuch II wojny światowej - str. 46,
  • walki o twierdzę w 1939, 1941 i w 1944 r. - str. 49, 62,
  • rzeź wołyńską w latach 1939-1945 - str. 66,
  • śmierć gen. Karola Świerczewskiego pseudonim "Walter" i akcja odwetowa "Wisła" - str. 67,
  • zagładę Żydów w czasie okupacji niemieckiej i muzeum martyrologii Żydów w Warszawie - str. 64,
  • zbrodnię katyńską i deportację Polaków na Sybir - str. 56,
  • zdobycie Berlina i podpisanie kapitulacji przez III Rzeszę zakończyło w 1945 r. II Wojnę światową w Europie - str. 66,
  • muzeum obrony i pamiątkowy kompleks twierdzy wzniesiony w latach 1969-1971, str. 71,
  • muzeum krajoznawczo-archeologiczne "Berestie" powstałe w 1982 r. - str. 75,
  • muzeum wojska polskiego w Białymstoku - str. 45,
  • muzeum pamięci sybiru w Białymstoku - str. 60.


,

Album można zobaczyć w internecie na stronie www.albumbrzesc.polserwer.pl.


JERZY GRUSZCZYŃSKI

POLSKA

Bydgoszcz, telefon 733527499

Słowo wstępne

       Urodziłem się na Polesiu w wojskowym szpitalu w Twierdzy brzeskiej. W Brześciu nad Bugiem mieszkałem do 1946 r. Przez sentyment do mego miejsca urodzenia i do rodzinnego miasta w okresie kilku lat opracowałem ten album. Jest to pierwsze takie opracowanie, w którym zdjęcia ustawione chronologicznie pochodzące z kilku źródeł stworzyły obszerny materiał. Album opracowałem z myślą o Polakach urodzonych na Polesiu, a szczególnie w Brześciu. Osoby te oglądając zdjęcia będą mogły powspominać spędzone za Bugiem młodzieńcze lata, które są zawsze bliskie i drogie sercu. Pragnąłbym również udostępnić go osobom, które będą zainteresowane utraconymi Kresami wraz z dawną stolicą województwa poleskiego i Twierdzą. Dlatego będę chciał zapropagować album w dostępnej mi prasie i poprzez internet.

       Mijają lata, a tęsknota pozostała za rodzinnym krajem, grobami najbliższych, za ulicami i krajobrazem miasta. Co parę lat (od 1985 r. do 2012 r.) odwiedzałem rodzinne strony i te kilkudniowe pobyty w Brześciu były wzruszającym przeżyciem. Mam też tragiczne wspomnienia związane z terrorem okupantów – agresorów z zachodu i wschodu Polski, jak również wspomnienia wojenne związane z przejściem frontów w 1939, 1941 i 1944 roku. W rezultacie tego uległo zniszczeniu dużo domów w mieście i prawie wszystkie obiekty w twierdzy posiadające wartość historyczną i architektoniczną. Całkowicie zostały zniszczone klasztory z przełomu XVI i XVII wieku oraz budynki szpitala.

       Przed wojną Brześć liczył 53 000 mieszkańców, a obecnie ma 350 000.


       Chciałbym podziękować instytucjom i osobom, których materiały zostały wykorzystane w opracowanym albumie.



Zastrzegam prawa autorskie do mojego albumu w internecie!