(Kliknij na zdjęcie aby powiększyć)

ALBUM

BRZEŚĆ I TWIERDZA NAD BUGIEM

DZIEJE MIASTA, TWIERDZY I POLESIA


UNIKALNE ZDJĘCIA, PLANY I DOKUMENTY Z OKRESU OD XVII DO XX WIEKU ZOSTAŁY ZEBRANE I OPISANE Z MYŚLĄ O ZACHOWANIU PAMIĘCI O KRESACH II RP DLA PRZYSZŁYCH POKOLEŃ

Album zawiera 3800 opisanych zdjęć, planów i dokumentów, które przedstawiają:


MIASTO

  • Brześć w czasie zaborów, zdjęcia z lat 1900-1918,
  • obiekty Brześcia z okresu międzywojennego,
  • Państwową Straż Pożarną, Pocztę Polską i Policję Państwową,
  • mapę drogową wschodniej Polski, rozkład jazdy pociągów i spis telefonów Brześcia,
  • stacje radiowe na Kresach,
  • szkoły, legitymacje nauczycieli i uczniów oraz świadectwa szkolne,
  • kościoły, cerkwie, synagogi i cmentarze,
  • kościelne metrykalne świadectwa ślubów, urodzin i zgonów,
  • śluby w kościele katolickim i ewangelickim, w cerkwi prawosławnej i synagodze,
  • krajobraz Kresów - rzeki, jeziora, kanały i góry,
  • uzdrowiska i kurorty na Kresach,
  • wieś poleską,
  • miasta województwa poleskiego i kresów oraz nazwiska wybitnych Polaków tam urodzonych i ich groby,
  • zdjęcia mieszkańców Brześcia i Polesia ukazujące modę na Kresach w latach 1920-1939,
  • autorów książek z okresu miedzywojennego i współczesnych, piszących o Brześciu, Twierdzy i Polesiu,
  • obiekty współczesnego Brześcia,
  • muzea historyczno-etnograficzne w Brześciu i w Skokach koło Brześcia, w Pińsku i w Motolu oraz w Polsce - w Sierpcu, w Białymstoku, w Drohiczynie i Włodawie nad Bugiem,


ZAMEK - TWIERDZA

  • zamek obronny Berestie z XIII wieku,
  • wydarzenia historyczne od czasu uzyskania przez Brześć praw miejskich w 1390 r.,
  • zawartą Unię Lubelską w 1569 r.,
  • etapy budowy carskiej twierdzy w latach 1836-1915,
  • powstanie kościuszkowskie w 1794 r.,
  • powstanie listopadowe w 1830 r. i styczniowe w 1863 r. - polski zryw narodowy przeciwko rosyjskiemu zaborcy,
  • uzyskaną przez Polskę niepodległość w 1918 r.,
  • Twierdzę z lat 1919-1939,
  • Marszałka J. Piłsudskiego,
  • poleską brygadę korpusu ochrony pogranicza sformowaną w 1925 r.,
  • Przewrót Majowy w 1926 r. i aneksję Zaolzia w 1939 r.,
  • jednostki wojskowe IX Poleskiego Okręgu Korpusu z siedzibą dowództwa w twierdzy - dowódców dywizji i pułków, legitymacje służbowe i odznaki pułkowe,
  • przysięgi rekrutów według Roty wojskowej,
  • umundurowanie i uzbrojenie żołnierzy WP do 1939 r.,
  • agresję Niemiec i Związku Sowieckiego na Polskę 1 września 1939 r.,
  • walki o twierdzę w 1939, 1941 i w 1944 r.,
  • zdobycie Berlina i podpisanie kapitulacji przez III Rzeszę zakończyło w 1945 r. II Wojnę światową w Europie,
  • muzeum obrony i pamiątkowy kompleks twierdzy wzniesiony w latach 1969-1971,
  • muzeum krajoznawczo-archeologiczne "Berestie" powstałe w 1982 r.


Album można zobaczyć w internecie na stronie www.albumbrzesc.polserwer.pl.


JERZY GRUSZCZYŃSKI

POLSKA

Bydgoszcz, telefon 733527499

Słowo wstępne

       Urodziłem się na Polesiu w wojskowym szpitalu w Twierdzy brzeskiej. W Brześciu nad Bugiem mieszkałem do 1946 r. Przez sentyment do mego miejsca urodzenia i do rodzinnego miasta w okresie kilku lat opracowałem ten album. Jest to pierwsze takie opracowanie, w którym zdjęcia ustawione chronologicznie pochodzące z kilku źródeł stworzyły obszerny materiał. Album opracowałem z myślą o Polakach urodzonych na Polesiu, a szczególnie w Brześciu. Osoby te oglądając zdjęcia będą mogły powspominać spędzone za Bugiem młodzieńcze lata, które są zawsze bliskie i drogie sercu. Pragnąłbym również udostępnić go osobom, które będą zainteresowane utraconymi Kresami wraz z dawną stolicą województwa poleskiego i Twierdzą. Dlatego będę chciał zapropagować album w dostępnej mi prasie i poprzez internet.

       Mijają lata, a tęsknota pozostała za rodzinnym krajem, grobami najbliższych, za ulicami i krajobrazem miasta. Co parę lat (od 1985 r. do 2012 r.) odwiedzałem rodzinne strony i te kilkudniowe pobyty w Brześciu były wzruszającym przeżyciem. Mam też tragiczne wspomnienia związane z terrorem okupantów – agresorów z zachodu i wschodu Polski, jak również wspomnienia wojenne związane z przejściem frontów w 1939, 1941 i 1944 roku. W rezultacie tego uległo zniszczeniu dużo domów w mieście i prawie wszystkie obiekty w twierdzy posiadające wartość historyczną i architektoniczną. Całkowicie zostały zniszczone klasztory z przełomu XVI i XVII wieku oraz budynki szpitala.

       Przed wojną Brześć liczył 53 000 mieszkańców, a obecnie ma 350 000.


       Chciałbym podziękować instytucjom i osobom, których materiały zostały wykorzystane w opracowanym albumie.



Zastrzegam prawa autorskie do mojego albumu w internecie!